Moeite hebben met lezen en begrijpen van veiligheidsinstructies, met het invullen van formulieren of met het werken met de computer. Dit zijn slechts een paar voorbeelden van dingen waar laaggeletterden dagelijks tegenaan lopen. 
Sandra Helmes is projectmanager bij het Sectorinstituut Transport en Logistiek (STL). Samen met collega projectmanager Muriël Bredt, is Sandra al twee jaar actief om de sector bewust te maken van laaggeletterdheid. Het gaat hier over laaggeletterdheid van mensen met Nederlands als moedertaal.

Sandra en Muriel over laaggeletterdheid
 

Bewustwording laaggeletterdheid

Het doel van Sandra en Muriël is om werkgevers, collega’s en / of gezinsleden de signalen van laaggeletterdheid te laten herkennen en hier bewuster van te worden. Hun focus ligt naast deze groepen ook op rijopleiders, leerbedrijven en op STL zelf. “We doen dat door middel van werkgevers- en or-bijeenkomsten, maar ook via de media en social media”, vertelt Muriël. 


Herkennen laaggeletterdheid

Laaggeletterden weten zelf vaak maar al te goed dat ze een probleem hebben. Uit schaamte hiervoor verzinnen zij allerlei smoesjes om het probleem te verbergen en zo onder het lezen en schrijven uit te komen. Dit kunnen smoesjes zijn zoals “Ik ben mijn bril vergeten”, “Ik schrijf heel slordig” of “Dat formulier vul ik thuis wel in”. Ook moeite hebben met zinnen of vragen formuleren, vragen over informatie die al eerder gegeven is, een uitgereikte folder niet bekijken en regelmatig te laat komen voor afspraken of helemaal niet komen kunnen signalen zijn. 

Een helpende hand of een zetje in de goede richting is heel erg belangrijk om het probleem aan te pakken”, zegt Sandra. Als je dit herkent, dan kun je iemand helpen door het gesprek aan te gaan en aan te geven dat je wilt helpen. Iemand die laaggeletterd is, hoeft zich niet te schamen want hij of zij is niet de enige. Daarnaast ben je nooit te oud om te leren en er zijn ook speciale cursussen voor volwassenen. 
“Het is belangrijk om laaggeletterdheid niet te verwarren met analfabetisme”, zegt Sandra. “Laaggeletterden hebben in de meeste gevallen net zoals iedereen leren lezen en schrijven. Alleen door omstandigheden zijn die kennis en vaardigheid weggezakt, zodat ze niet goed mee kunnen doen in de maatschappij.”


Erkennen laaggeletterdheid

Erkennen en herkennen van laaggeletterdheid is niet makkelijk en daarom geven Sandra en Muriël de werkgevers ‘haakjes’. Dit kan bijvoorbeeld zijn het lezen en begrijpen van de veiligheidsinstructies op de werkvloer. Dit is erg belangrijk voor de veiligheid en daarom is het als werkgever goed om in de gaten te houden of iedereen het oppakt. 
 

Aanpakken

Als het gaat om laaggeletterdheid, spelen scholen hierin een belangrijke rol. STL wil in een pilot hun nieuwe werknemers gaan testen op taal-, reken- en digivaardigheden. “Is dat een zwak punt, dan kan dat meteen worden gemeld bij scholen en leerbedrijven, zodat er ook iets aan wordt gedaan”, legt Muriël uit. Scholen en (rij)opleiders kunnen er bijvoorbeeld voor zorgen dat de examens in begrijpelijke taal worden aangeboden. Jezelf blijven ontwikkelen door passende scholing en examinering is erg belangrijk. Dat vormt de basis van duurzame inzetbaarheid.