14 mei 2018

Om een antwoord op die vraag te krijgen, gaan we met Brigitte van Ommen, voedingsdeskundige van het Sectorinstituut, naar een chauffeursrestaurant, een supermarkt en een tankstation om te zien wat chauffeurs aan gezonde voeding krijgen voorgeschoteld. 


Spareribs

Maar deze avond zien we geen enkele chauffeur een maaltijdsalade bestellen. Wel spareribs: daar staat Treurenburg om bekend en zeker een kwart van de hongerige chauffeurs heeft een bord met twee forse ribstukken voor zich staan. Het ziet er heel smakelijk uit, zeker in combinatie met een flinke portie friet en een lekker sausje. Maar moet je uit gezondheidsoogpunt zo’n vette maaltijd wel bestellen?

Brigitte reageert voorzichtig. ,,Het hangt ervan af’’, zegt ze heel diplomatiek tegen Sjoerd Wiersma (61) die met smaak van zijn spareribs eet. ,,Als jij iedere avond zo’n bord met vlees, veel saus en friet naar binnen werkt en helemaal geen groente eet, dan ben je onverstandig bezig. Maar voor een keer is er niets op tegen.’’ Sjoerd stelt haar gerust: ,,Ik let wel degelijk op of ik iedere dag de juiste hoeveelheid groente en fruit binnen krijg. Maar omdat ik veel in het buitenland zit en de wegrestaurants daar meestal alleen fastfood aanbieden, maak ik van de gelegenheid gebruik om eens goed te eten als ik in Nederland ben. Ik eet niet dagelijks zulke borden vol, hoor.’’


Schijf van vijf

Waar het volgens Brigitte bij gezond eten om draait, is: variatie en maat houden. Eigenlijk is de recent gemoderniseerde ‘schijf van vijf’ een goede richtlijn. Als je van elke productgroep genoeg naar binnen krijgt, ben je goed bezig. ,,Dus eet niet elke avond een grote portie vlees en friet en zorg daarnaast dat je ook voldoende groente naar binnen krijgt’’, luidt het advies van Brigitte. ,,En probeer onder de gemiddelde hoeveelheid calorieën per dag te blijven. Voor een volwassen man adviseert het Voedingscentrum een streefgetal van 2.500 kcal per dag. Dat is inclusief ontbijt, lunch en eventuele tussendoortjes. Wil je ‘s avonds zo’n groot bord spareribs eten, dan moet je de rest van dag rustig aan doen. Want als je meer eet dan wat je lichaam dagelijks nodig heeft, zal dat de overtollige calorieën niet verbranden maar waarschijnlijk opslaan als vet. Met andere woorden: je wordt er dik van.’’

Het hangt natuurlijk ook af van de hoeveelheid beweging die je dagelijks hebt. Roberto Spoor (46) is daar een goed voorbeeld van. ,,Ik heb jarenlang in het plantentransport gezeten’’, zegt hij. ,,Dat is behoorlijk inspannend werk door al het gesleep met plantenkarren. Maar twee maanden terug ben ik overgestapt naar een andere werkgever en nu rijd ik in het losgestort. In die twee maanden ben ik maar liefst acht kilo aangekomen. Ik probeer dat er weer af te krijgen door meer te bewegen in het weekend en nog beter te letten op wat ik eet. Dus geen vette friet of gebakken aardappels, maar rijst en salades.’’


Verder lopen

Brigitte vindt dat een prima aanpak, maar geeft ook aan dat het niet altijd nodig is je leefstijl ingrijpend te veranderen om gezonder te leven. ,,Soms helpt het al als je bij een wegrestaurant je auto wat verder weg parkeert. Je moet dan verder lopen en krijgt zo vanzelf wat meer beweging.’’

Niek Zandbergen (30) laat de stappenteller zien op zijn mobiele telefoon. Hij werkt in het autotransport en is dagelijks behoorlijk in de weer. Vandaag heeft hij 9.801 stappen gedaan. ,,Ik streef naar 10.000 stappen per dag en maak me voor de rest geen zorgen over wat ik eet’’, zegt hij. Eten in een wegrestaurant doet Niek trouwens niet iedere avond. ,,Ik sta ’s avonds vaak bij een klant voor de deur en eet dan een van de maaltijden die ik van huis heb meegenomen. Die heeft mijn vriendin voor mij klaargemaakt en ingevroren.’’ Maaltijden uit een magnetron vindt Brigitte niet verkeerd. ,,Als het eten thuis meteen na de bereiding is ingevroren en als er voldoende groentes in zitten, is het goed. De richtlijn is 250 gram groenten per dag.’’

Wat dat betreft is ze iets minder te spreken over het bord lasagna waar Henk Beumer van zit te genieten. ,,Op het eerste gezicht zou daar veel meer groente in kunnen.’’ Henk is het met haar eens, maar voelt zich niet schuldig. ,,Ik compenseer het doordat ik elke dag vier stuks fruit eet en in plaats van snoep vaak een worteltje verorber.’’
 

Binnen de perken

Raoul Loef zit achter een groot bord friet met kipsaté. Ook hier vermoedt Brigitte dat er een behoorlijk hoeveelheid calorieën naar binnen gaat. En ook hier vindt ze dat het voor een keer niet erg is, als de gemiddelde dagelijkse hoeveelheid calorieën maar binnen de perken blijft. Omdat hij al zo’n groot bord saté voor zich heeft staan, vergezeld van een flesje cola met eveneens veel calorieën, kan Raoul als toetje beter geen sorbet nemen: die zit bomvol suiker. Een schaaltje vla is dan verstandiger. ,,Als je meerdere keren per week in een wegrestaurant eet, neem dan ook eens iets wat lichter is, zoals een maaltijdsalade’’, adviseert Brigitte.

Een maaltijdsalade staat bij Treurenburg ook op de menukaart. Joop van Nistelrooy – of  ‘Ome Joop’, de eigenaar van Treurenburg – vertelt dat de gerechten op de menukaart in de loop der tijd een stuk gezonder zijn geworden. ,,Er is bij chauffeurs veel meer aandacht voor gezondere voeding dan vroeger. Een paar jaar geleden hadden we bijvoorbeeld geen maaltijdsalades en slechts één visgerecht. Nu is er veel meer keus. Ook kun je, in plaats van saus, een extra portie groente krijgen. Daar doen wij niet moeilijk over.’’

Brigitte vindt inderdaad dat de menukaart van de Treurenburg voldoende variatie kent, maar heeft ook wat kritiek: ,,Er is alleen keuze uit friet, gebakken aardappeltjes en aardappelkroketjes. Helaas geen gekookte aardappels of rijst.’’ De serveerster vertelt dat ze die vroeger hadden, maar dat niemand erom vroeg – vandaar.


Kant-en-klaar

Veel chauffeurs nemen kant-en-klaarmaaltijden mee uit de supermarkt. Bij een Jumbo gaan we daarom met Brigitte even kijken. Er is veel keuze, maar je moet wel opletten wat er precies in zit. Een bakje lasagna bevat, volgens het etiket, 12,8 gram verzadigde vetten en 3,6 gram zout. ,,Dat is best veel’’, vindt Brigitte: ,,Per dag moet je niet meer dan 6 gram zout gebruiken’’. Hoeveel groente er in de lasagna zit, vermeldt de verpakking niet. Erg weinig, denkt Brigitte en daarom is het verstandig er een bakje salade bij te kopen. Dan nog is het de vraag of een chauffeur voldoende heeft aan de 400 gram die het bakje pasta bevat.

Qua salades is de keuze in de supermarkt groot en er zijn ook aantrekkelijk uitziende maaltijdsalades te krijgen. Brigitte is er positief over, al moet je wel letten op de hoeveelheid zout en de hoeveelheid vezels. Ook de groene salades (rond de 2 euro) kunnen haar goedkeuring wegdragen. Dan zijn er ook nog diepvriesmaaltijden te koop en maaltijdsoepen in blik. In alle gevallen geldt: let op de hoeveelheid zout. In een portie Hongaarse goulash van 400 gram blijkt bijvoorbeeld 4,5 gram zout te zitten. Echt veel te veel, vindt Brigitte.


Vette happen

De laatste stop op onze culinaire toer is bij de Deli2go van Shell-station De Lucht. Het assortiment en de service van de tankstations op het gebied van eten wordt steeds beter. Bij de Deli2go zien we echter nog heel veel ‘vette happen’ in de vitrine staan. ,,Die doen het gewoon het best’’, zegt medewerkster Ulrike. ,,Chauffeurs die hier ’s morgens vroeg binnenkomen, nemen er vaak twee tegelijk.’’ Het tankstation heeft vandaag een ‘burgerdeal’ in de aanbieding. Die bestaat uit een hamburger met friet en een flink glas frisdrank voor 8 euro. Brigitte denkt dat deze aanbieding zeker 1.000 kcal bevat: heel erg veel voor een tussendoortje. Gelukkig is er ook goed nieuws: de broodjes gezond doen het volgens medewerkster Ulrike steeds beter. Het broodje van de maand bij Deli2go is bijvoorbeeld een tomatenbroodje met courgette, pompoenpitten en kaas. Gezond en lekker. Bij Deli2go is bovendien keus uit diverse soorten knapperige volkorenbroodjes. Als je wilt, kun je hier dus gezond snacken.

Brigitte benadrukt nog eens dat het niet nodig is om je alle lekkere dingen te ontzeggen, wil je gezond kunnen leven. ,,Het beste is uit te gaan van de 80/20-regel. Dat wil zeggen dat je voor 80 procent probeert je aan de regels voor gezond leven te houden. Dus: voldoende groente en fruit, niet te veel vet en niet te veel suiker, en daarnaast 20 procent dingen die niet per se gezond zijn maar wel lekker. Zo’n grote sorbet zit stikvol suiker en die kun je dus maar beter laten staan maar als je je voor de rest aan de regel van niet te veel suiker houdt, dan is het voor een keer prima. Geniet, maar met mate. Waar kennen we die verstandige tip ook weer van?